Van LNG-overschot naar onzekerheid: de impact van het Midden-Oosten op de energiemarkten

De toekomst van de LNG-markt zag er rooskleurig uit. De investeringen die na de energiecrisis van 2022 zijn besloten, moeten de ingebruikname van nieuwe LNG-capaciteit mogelijk maken, wat in relatief korte tijd een toename van bijna 50% van de wereldwijde capaciteit zou betekenen. Dit deed een overaanbod vermoeden…

Maar dit traject werd abrupt op losse schroeven gezet door de nieuwe crisis die op 28 februari jongstleden uitbrak, wat ons eraan herinnert hoe gevoelig het marktevenwicht blijft voor geopolitieke schokken.

Hieronder leest u hoe de geopolitieke escalatie en de verstoringen in de Straat van Hormuz de wereldwijde markten voor olie en LNG hebben beïnvloed, waarom de prijsreacties per regio verschillend waren, en wat deze crisis onthult over de structurele kwetsbaarheden van het energiesysteem. 
 

De sluiting van de Straat van Hormuz, tegen de achtergrond van het conflict tussen de Verenigde Staten en Iran, heeft een harde schok veroorzaakt op de olie- en LNG-markten. Hoewel de gevolgen voor de wereldwijde energievoorziening aanzienlijk zijn, verschilt de prijsreactie per markt, wat wijst op regionale verschillen en structurele kwetsbaarheden.

Wereldwijd werden van de iets meer dan 100 miljoen vaten die dagelijks worden verbruikt, ongeveer 20 miljoen via de Straat van Hormuz vervoerd.

LNG vertegenwoordigt niet de gehele gasmarkt, maar alleen het vloeibaar gemaakte deel. De LNG-capaciteit van Qatar vertegenwoordigt ‘slechts’ 4% van de wereldwijde productie van (aard)gas.

In een tijd waarin men niet aarzelt om een onderwerp als ‘crisis’ te bestempelen, kan het moeilijk zijn om de ernst van de situatie tussen 2022 en 2026 correct in te schatten en te begrijpen.

1. Aard van de schok

• 2022: schok als gevolg van de abrupte stopzetting van de levering van Russisch gas via gasleidingen aan Europa, wat een starre en regionale afhankelijkheid met zich meebrengt. Volume: ongeveer 150 miljard m³.
• 2026: verstoring met betrekking tot het LNG dat in de Perzische Golf wordt geproduceerd en vastzit. Het transport is flexibel en kan naar verschillende bestemmingen worden geleid. Het betrokken volume is kleiner, nl. ongeveer 110 miljard m³ en verspreid over de wereldmarkt.

2. Verspreiding op de markt

• 2022: schok geconcentreerd op Europa, dat plotseling wordt geconfronteerd met een enorm en plaatselijk tekort. Sterke druk op de Europese gasprijzen.
• 2026: het LNG-tekort wordt opgevangen door de gehele wereldmarkt. De impact is meer verspreid, met een druk die over de regio's wordt verdeeld. Het mondiale karakter van LNG beperkt het risico op een acuut regionaal tekort.

3. Verwachte duur

• 2022: de verstoring wordt als duurzamer, zelfs structureel beschouwd (sancties, vernietiging van infrastructuur, diepgaande geopolitieke breuk).
• 2026: de crisis wordt als meer tijdelijk ervaren. Een geleidelijke terugkeer van de LNG-export uit Qatar wordt waarschijnlijk geacht, ondanks de vernietiging van 2 van de 14 productielijnen. De heropening van de Straat van Hormuz zou een normalisering van de leveringen mogelijk maken.

• 2022: dubbele energieschok – Ernstige gascrisis in combinatie met een historische daling van de Franse nucleaire productie. De Europese gascentrales werden ingezet om deze daling te compenseren, ondanks de schaarste aan brandstof.
• 2026: minder gebruik van gas – De beschikbaarheid van het Franse nucleaire park is aanzienlijk verbeterd en de capaciteit van hernieuwbare energie in Europa is sterk toegenomen. Dat vermindert de druk op de gascentrales en maakt het mogelijk om op duurzame wijze aardgas te besparen. Resultaat: de druk op de markt is minder groot en de prijsstijgingen zijn (voorlopig) niet te vergelijken met de pieken van 2022.

• Europa wordt inderdaad geconfronteerd met de ernstigste bevoorradingscrisis sinds 2022, ook al vertegenwoordigt LNG uit het Midden-Oosten “slechts” 4% van de wereldproductie.
• LNG is onze enige optie geworden om ons van extra gasvolumes te voorzien. Een verhoging van de lokale productie en van de invoer via pijpleidingen uit Noord-Afrika, Noorwegen en/of Rusland lijkt geen realistisch alternatief.
• Onze gasvoorraden zijn bovendien relatief laag. Om deze voorraden voor de komende winter weer aan te vullen, zal ons continent zich moeten mengen in de woedende biedingsstrijd om de nog beschikbare LNG.

Zelfs bij een snelle heropening zal de terugkeer naar de normale situatie tijd vergen: het weer op gang brengen van de productie, het hervatten van de export en logistieke vertragingen voordat de LNG-tankers aankomen.

Schrijf u in voor onze webinar Energiemarkten van 19 juni voor correcte analyses en updates.