"Wie altijd op de laagste energieprijs wacht, neemt net méér risico"

Liesbeth Verscheure en Cédric Van Caillie zijn zogenoemde “originators” bij ENGIE. Vanuit de trading room (de ‘handelsvloer’ waar ENGIE zijn energieportefeuille beheert) slaan ze de brug tussen bedrijven en de energiemarkten. Ze volgen de markten op de voet, voeren transacties voor o.a. elektriciteit, gas en emissierechten uit en zoeken samen met klanten naar oplossingen die passen bij hun energiebehoeften en risicoprofiel.

Jullie zitten echt wel met de vinger aan de pols van de energiemarkt en de actualiteit. Wat gebeurt er achter de schermen van een trading room?

Liesbeth Verscheure: “Een belangrijk deel van onze job is volgen wat er in de wereld gebeurt en analyseren hoe de markten daarop reageren. Geopolitiek, weersvoorspellingen, gasvoorraden en ander nieuws kunnen allemaal invloed hebben op de energieprijzen. Daarnaast voeren we transacties uit voor klanten en zoeken we oplossingen die passen bij hun energiebehoeften en risicoprofiel. Dat gaat van klassieke leveringscontracten voor gas en elektriciteit tot biomethaan, batterijen of Power Purchase Agreements (PPA’s). Zo’n PPA is een langetermijnovereenkomst voor de aankoop van hernieuwbare elektriciteit, bijvoorbeeld uit een wind- of zonnepark. Voor bedrijven kan zo’n overeenkomst interessant zijn omdat je de verduurzaming van je energieverbruik kunt combineren met meer voorspelbaarheid over een deel van je energiekosten.”

Als jullie 2026 in één woord moeten samenvatten?

Cédric Van Caillie: “Volatiel. Heel veel factoren spelen tegelijk. Elektriciteitsprijzen worden onder meer beïnvloed door de CO₂-markt, gasprijzen reageren op geopolitieke ontwikkelingen, het verwachte aanbod en de Europese gasvoorraden. Daarnaast kunnen ook financiële spelers prijsbewegingen versterken.”

Liesbeth Verscheure: “Je hebt fundamentele factoren zoals vraag en aanbod, voorraden en het weer, maar daarnaast speelt ook het marktsentiment. Verwachtingen en onzekerheid kunnen de markt sterk beïnvloeden. Daardoor evolueren prijzen soms anders dan je op basis van alleen de fysieke situatie zou verwachten.”

Wat betekent die volatiliteit voor een bedrijf dat energie moet inkopen?

Liesbeth Verscheure: “Dat energie-inkoop ook risicomanagement is. Je kunt bijvoorbeeld het risico spreiden door op verschillende momenten delen van je toekomstige energiebehoefte vast te leggen. Zo probeer je niet noodzakelijk de allerlaagste prijs te vinden, maar bouw je wel meer budgetzekerheid in en beperk je het risico op onaangename verrassingen.”

Bestaat het ideale moment om energie te kopen dan niet?

Cédric Van Caillie: “Achteraf is het gemakkelijk om te zien wanneer de prijs het laagste was. Maar wie daarop blijft wachten, neemt behoorlijk wat risico. Daarom kun je bijvoorbeeld in schijven aankopen. Belangrijker dan achteraf kunnen zeggen dat je op het absolute dieptepunt hebt gekocht, is dat je op een gestructureerde manier aankoopt en grote prijspieken probeert te vermijden.”

Liesbeth Verscheure: “Het gevaar van voortdurend op die laagste prijs te mikken, is dat je blijft wachten en opportuniteiten mist. Een goede energiestrategie begint daarom met andere vragen: wat willen we bereiken? Hoe ziet onze productiecyclus eruit? Welke risico’s zijn we bereid te nemen? Op basis daarvan bepaal je een strategie. Daarna heb je de discipline nodig om die ook uit te voeren.”

Welke rol spelen de spot- en termijnmarkt daarin?

Cédric Van Caillie: “Ze hebben elk hun functie. De spotmarkt – waar elektriciteit op korte termijn wordt gekocht en verkocht – kan interessant zijn voor bedrijven waarvan de productie of het verbruik moeilijk voorspelbaar is. Ook door de groei van hernieuwbare elektriciteit blijft die markt belangrijk. Wie meer zekerheid over toekomstige kosten wil, kan dan weer een deel op langere termijn vastleggen. Die termijnmarkt is dus vooral een instrument om budgetzekerheid in te bouwen.”

Is dezelfde aankoopstrategie geschikt voor ieder bedrijf?

Liesbeth Verscheure: “Nee, zeker niet. Je moet onder meer kijken naar de business- en productiecyclus en naar de mate waarin een bedrijf zijn energiekosten kan doorrekenen. Een onderneming die voor langere tijd vaste verkoopprijzen hanteert, kan meer behoefte hebben aan zekerheid over haar energiekosten. Ook de voorspelbaarheid van het energieverbruik speelt mee.”

Cédric Van Caillie: “Daarom moet je ook bekijken hoe ver een bedrijf vooruit kan en wil kijken. Voor een onderneming met een lange en voorspelbare businesscyclus kan het interessant zijn verder vooruit energie in te kopen. Voor een bedrijf waarvan de toekomstige productie onzeker is, ligt dat anders. Een energiecontract moet aansluiten bij de economische realiteit van de onderneming.”

“Bepaal je strategie en ga daar gedisciplineerd mee om”

Liesbeth Verscheure: “Eigen productie kan de afhankelijkheid van de markt inderdaad wel verminderen, maar ze valt niet noodzakelijk samen met het moment waarop je energie nodig hebt. Daardoor wordt flexibiliteit belangrijker en kunnen batterijen een rol spelen. Tegelijk kijken bedrijven naar manieren om minder gas te gebruiken, bijvoorbeeld via elektrificatie. Energie-inkoop, eigen productie, flexibiliteit en verduurzaming raken zo steeds meer met elkaar verweven.”

Wat is dan de belangrijkste valkuil voor een CFO of energieverantwoordelijke?

Cédric Van Caillie: “Geen beslissing nemen omdat je bang bent dat het achteraf niet de perfecte beslissing blijkt te zijn. Een onderneming moet vooraf bepalen wat ze wil bereiken en hoeveel variatie in de energiekosten ze aanvaardbaar vindt. Leg dat vast in een duidelijk risicobeleid, zodat degene die de aankoopbeslissingen neemt weet binnen welk kader hij of zij kan handelen.”

Liesbeth Verscheure: “Achteraf zal er bijna altijd een moment zijn waarop je beter had kunnen kopen. Daar leer je weinig uit. Veel belangrijker is begrijpen welke factoren de markt vandaag en op langere termijn sturen, een strategie bepalen en daar gedisciplineerd mee omgaan.”

De energiemarkt zelf beter doorgronden

Wie energie voor zijn bedrijf aankoopt, heeft baat bij inzicht in de factoren die de prijzen sturen. Dankzij Energy Market News krijgt u een wekelijkse nieuwsbrief, een maandelijkse infografie en kunt u elk kwartaal deelnemen aan een live webinar met marktexperts.